Hoe duurzaam is duurzaam beleggen?
“Zijn de klassieke gouden bergen voor beleggers veranderd in groene heuvels?”
vraagt Arie Koornneef, directeur ASN, zich af. Hij ziet wel dat het rendement oplevert.
Maar is duurzaam beleggen wel duurzaam?
Yara van Heugten, van Follow the Money, onderzocht dit samen
met collega Thies Gijssen. Haar eerste reactie was verbazing: “We konden
helemaal niet zien waarin geïnvesteerd werd. Onder duurzame beleggers leeft de
misvatting dat duurzaam beleggen een positieve verandering teweegbrengt. Maar
1% van de 30 biljoen euro die duurzaam is belegd, heeft echt duurzame impact.”
Beloftes
Duurzaamheid van beleggingen wordt gemeten met ESG-scores (Environmental, Social and Governance). Van Heugten: “Die worden gemaakt door grote ratingkantoren, gestoeld op beloftes van bedrijven. Als bedrijf kan ik vandaag zeggen dat ik over 10 jaar arbeiders beter ga belonen voor hun werk; dan krijg ik vandaag al een goede rating. Bedrijven die niet duurzaam zijn, hebben het beste beloftebeleid en dus de beste scores.”In Europa geldt de Sustainable Finance Disclosure Regulation
(SFDR): die verwacht van financiële partijen dat ze via hun website transparant
communiceren over hoe ze rekening houden met duurzaamheidsrisico’s en deze
integreren in hun dienstverlening. Van Heugten: “Bedrijven kunnen hun fonds een
kleur geven: grijs, lichtgroen of donkergroen. Fondsen die zichzelf donkergroen
noemen, mogen geen significante schade doen aan het milieu.” Hielden de
allerduurzaamste fondsen zich daaraan? “De helft investeerde nog steeds in de
fossiele industrie en in de luchtvaart. Toen ze daarop aangesproken werden,
kwamen ze in beweging: ze kleurden zichzelf vervolgens lichtgroen in plaats van
donkergroen….”
Follow the Money is nu bezig met een vervolgonderzoek. Heet
het duurzaam, dan mag de consument ook verwachten dat het duurzaam is. Van
Heugten: “Een aantal heeft de naam al veranderd van duurzaam fonds in
‘verantwoord’ fonds. Deze vorm van greenwashing geeft me ook de energie om dit
soort onderzoeken te blijven doen.” Moeten we dan maar stoppen met duurzaam
beleggen? Nee, zegt Van Heugten. Maar bedenk waarom je duurzaam wilt beleggen:
- Om een positieve verandering teweeg te brengen
- Om iets te doen wat past bij je eigen waarden
- Om iets te zoeken wat (veel) rendement oplevert
Europese regelgeving
Karen Maas, professor Accounting & Sustainability aan de Erasmus Universiteit, kijkt onder meer naar wat Europa doet aan regelgeving voor duurzaam beleggen. Bijvoorbeeld in de EU Greendeal, een vervolg op het Parijsakkoord. Maas: “We moeten het geld naar de goede bedrijven sturen. En aan bedrijven vertellen hoe transparant ze moeten zijn. Die systeemverandering moet inclusief zijn: iedereen moet mee kunnen doen.” Er komt een ‘woordenboek’ met definities van duurzaamheid, zodat iedereen precies weet wat we bedoelen met termen als biodivers, energieneutraal of klimaatvriendelijk.De benodigde transparantie hopen ze te garanderen met het Sustainable
Finance Action Plan (SFAP): waar gaat het geld van het bedrijf naartoe? Wat
doen ze met het geld van de financiële instellingen? Wanneer is het goed
genoeg? Bedrijven zijn bovendien verantwoordelijk voor de hele productieketen
volgens de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Maar gaan de
bedrijven hun productie dan niet naar het buitenland verplaatsen? Maas: “Dan
moeten ze nog steeds de negatieve gevolgen daarvan bij de import in de EU
‘afrekenen’ volgens de Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).”
Dit zijn nog maar een paar wetten en regels: er zijn er nog
meer in de maak. Maar waarom werkt het dan (nog) niet? Maas: “Bedrijven zetten
dit meestal in de doelstellingen voor 2050. We zien in de prestaties en de
korte- en middellangetermijnplannen echter geen concrete beschrijving van de
aanpak, de manier waarop ze daar gaan komen. Wat we nodig hebben is een mooie,
directe lijn tussen beloftes en daden.”
Aandeelhouders
Follow This denkt dat de fossiele sector het akkoord van Parijs kan maken en breken. Mark van Baal, ‘Impact investor’ en oprichter van de vereniging Follow This: “Big Oil-bedrijven leggen alleen verantwoordelijkheid af aan hun aandeelhouders. We kunnen ze niet hun gang laten gaan, want dan stoppen ze pas als de gemiddelde temperatuur 4 tot 5 graden gestegen is en de wereld naar de knoppen is. Wij gaan langs alle pensioenfondsen. Dat is een moeilijke strijd. Engagement leverde niks op. Stemmen wel. De aandeelhouders stemden voor duurzame verandering.”Investeren
Piet Sprengers, manager duurzaamheid, strategie en beleid bij ASN, onderzoekt waar de bank wel en niet in kan investeren. Sprengers: “De fossiele industrie is niet de sector van de toekomst, dus daarin investeren we niet. Maar we kijken ook naar materiaalgebruik, eerlijke arbeid en handel.”“Het interpreteren van duurzaamheid levert ook dilemma’s op. Engagement kan wel degelijk helpen om een bedrijf op weg te helpen naar verandering. Maar in de kern zullen ze niet snel veranderen, want ‘duurzaam’ is niet hun core business. We zoeken de verdieping en discussiëren,” vult zijn collega Stephan Langen aan. Hij is hoofd portfoliomanagement bij ASN.
Reacties
Een reactie posten