De impact van AI

 


Wat is Artificial Intelligence? Wat kan het allemaal? En mag dat zomaar? Om op deze en andere prangende vragen een antwoord te geven, organiseerde het Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds (A en O-fonds) Gemeenten er op 31 januari een webinar over. Zo kregen ambtenaren de kans om snel op de hoogte te raken van de stand van zaken op AI-gebied en hun mening en vragen hierover te delen.

“De ontwikkelingen in digitalisering zijn bijna niet bij te houden. AI vraagt wel dat je kritisch blijft meedenken”, zegt directeur Karin Sleeking van het A en O-fonds bij de aftrap. Communicatieadviseur Frank van der Kuyl vult aan: “Ga van fun naar functioneel. Het is niet eng: het gaat erbij horen in ons werk.” Een van de sprekers is Margôt van Brakel, directeur Empowering People. Zij noemt zichzelf ‘expert in de menskant van transformaties’. Wat is de impact van AI op ons leven en werk? En hoe zit het met de balans tussen mens en machine?

Future Wonderland

Van Brakel: “Dit is een tijd van identiteit, waarin we opnieuw invulling mogen geven aan wie we zijn. Wie of wat wil jij zijn in de toekomst? Het is een Future Wonderland:  velen van jullie zien de wereld van AI als een kans. Dat is niet zonder uitdagingen.” Zijn we al voorbij het moment dat we ons kunnen aanpassen aan alle veranderingen? Hoe blijven we bij? “Vertragen is geen optie. Niets doen ook niet. Want dit is geen hype. Als je richting wilt geven aan je toekomst, wil je aan het roer zitten.”

ROSS

Als voorbeeld noemt ze robotadvocaat ROSS, in 2016 de eerste kunstmatig intelligente advocaat ter wereld, ontwikkeld op basis van de technologie voor de zelflerende IBM-supercomputer Watson. Deze ‘AI-advocaat’ kon voorspellen of jouw zaak juridisch succesvol zou zijn op basis van de jurisprudentie. Hij was zo succesvol, dat juristen ertegen gingen procederen. Ze wonnen in januari 2021 en sindsdien is ROSS uit de lucht… Van Brakel: “We zien de macht van het systeem. Maar AI verandert het spel. Want de klant gaat nu wel verwachten dat hij snel en betaalbaar geholpen wordt.”

Menselijke kwaliteiten

In november 2021 kwam Chat GPT op de markt. Volgens Van Brakel komen machines met menselijke kwaliteiten heel dichtbij, maar ze kunnen nog lang niet alles. Zo kunnen bijvoorbeeld product- of portretfotografen hier ‘last’ van krijgen (of er hun voordeel mee doen), maar eventfotografen weer minder. En met een design tool kun je binnen een paar minuten voor een paar euro een logo maken in plaats van dat het weken en honderden euro’s kost.

In de medische wereld verschijnen steeds meer toepassingen: “Mensen willen een echte dokter, maar ook dat die dokter met AI samenwerkt in hun belang.” Als het gaat over beslissingen nemen over investeringen op basis van allerlei data kan AI dat veel meer en met sneller rekenwerk doen. Of, voor ambtenaren iets dichter bij huis: actiepunten uit een vergadering halen en vastleggen.

Blijft over: ‘emotional intelligence’. Van Brakel: “AI kan emoties herkennen en beschrijven. Dit kun je met ‘higher view’ inzetten in het sollicitatieproces via een online gesprek en een psychologisch profiel afgeven. Daar kun je iets van vinden. Bedenk wat dit voor jou werk kan betekenen.”

Kanttekeningen

Voordelen zijn er dus genoeg: AI is betaalbaar en toegankelijk. Iedereen kan ermee gaan werken. Het neemt bepaalde taken over. En je kunt heel veel informatie meenemen voor het beoordelen van teksten, beelden en situaties. Er zijn wel wat kanttekeningen: de gratis versie van Chat GTP gebruikt verouderde data. En we betalen met onze eigen data. Van Brakel: “Daarmee helpen we het systeem verbeteren. AI is een machine: wat we erin stoppen, komt eruit. Ook onze vooroordelen en overtuigingen. Dat kun je niet helemaal voorkomen. Kijk daarom met meerdere mensen wat er met die output gebeurt. Daag elkaar uit. Het oefent invloed uit op wat het publiek van ons verwacht; snel een antwoord op je vraag.”

Hoe houden we oog voor mensen die niet zo digitaal vaardig zijn? Of blijft er dankzij AI juist tijd over om de mens te zien en te spreken? Van Brakel: “Authenticiteit wordt steeds belangrijker. Jezelf durven laten zien. Ons aanpassingsvermogen is groter dan we denken. Sommige mensen doen niets met AI, misschien uit angst. Maak bewustere keuzes: wanneer wel en wanneer niet. In de data AI-act staat dat duidelijk moet zijn wat de bron is van wat AI vertelt. We zijn met elkaar de normen aan het verkennen en vastleggen. Je kunt werk verschuiven naar dat wat voor de mens waardevol is. Menselijke aandacht geven en daar tijd voor hebben. Empathisch. Luisterend.”

Prestatiemachine

Van Brakel adviseert: “Bekijk wat bij jou past. Jij hebt de regie.” Ook mensen zijn volgens haar ‘geprogrammeerd’ bij het uitvoeren van taken. Dat ziet ze onder meer in de taal die we gebruiken. “We zeggen dat we ons gaan ‘resetten’ of ‘opladen’. Maar we zijn geen computers. We zijn onszelf steeds meer gaan zien als een prestatiemachine. Maar met een computer kunnen we die druk verlichten. We moeten kijken waar we anders zijn en hoe we de computer kunnen gebruiken voor het prestatiedeel.”

Haar eerstvolgende boek heet niet voor niets ‘The future starts with a C’. “De huidige tijd vraagt om radicale nieuwsgierigheid (curiosity). Zet de deur open voor nieuwe ontwikkelingen. We willen als mens de regie voeren over technologie; wij hebben de verantwoordelijkheid om dat in goede banen te leiden. Beide domeinen vullen elkaar aan. Technologie wordt relatief gezien steeds goedkoper: het menselijke werk krijgt juist meer waarde. Pak de regie richting Future Wonderland.”

Leestips:

Reacties

Populaire posts van deze blog

Uitkomsten Mystery Guest Onderzoek

Over tirannie

De reputatie van de Belastingdienst