De gulden snelweg


Je kunt een stad door diverse brillen bekijken, als je werkt aan de omgevingsvisie voor 2050. Bijvoorbeeld vanuit efficiëntie en veiligheid. Ultieme groei en doorstroom zijn volgens velen niet meer houdbaar. Liever bekijken zij het vanuit duurzaamheid en leven in de stad. Wat is een goed leven voor ons als collectief?

Geert Kloppenburg adviseert over mobiliteit. Hij wil ons best vertellen hoe wij dit kunnen doen in Almere, tijdens een presentatie voor De Toekomst begint NU! Te beginnen met een film die hij met Alexander van Altena (voormalig directeur OV bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ex-directeur Strategie ProRail) gemaakt heeft over de integrale opgave van grote steden. Wat zijn de uitdagingen die op die steden afkomen tussen nu en 2050? Hoe ontwerpen we de mobiliteit van de toekomst? Wat Kloppenburg betreft in elk geval niet door naar het verleden te kijken.

Ruimtegebruik

De geïnterviewden in de film, vaak deskundigen op het gebied van duurzame verstedelijking, vertellen hoe zij de toekomstige leefbaarheid, fysieke en mentale gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en energietransitie zien. Zo dwing je bijvoorbeeld mensen in de auto te stappen als je voorzieningen op een andere plek zet dan waar ze wonen. Terwijl je in heel veel bestaande buurten de ruimte kunt benutten om woningen toe te voegen, werk mogelijk te maken en parkeerplaatsen op te heffen, zodat de buurt leefbaarder wordt. En als je hubs maakt aan de rand van de stad, heb je meer ruimte voor groen en voorzieningen in de wijken.

Energie

Ze wijzen ook op de mogelijkheden van isoleren en warmte- en koudeopslag voor de hele buurt. Het gaat om veel meer dan zonnepanelen op de daken. Denk aan het gebruik van energie, spullen, de bodem, netwerken; noodzakelijk voor de vitale stad van de toekomst. En als veel mensen de auto kunnen laten staan, lopen ze meer, wat weer gezondheidswinst oplevert.

Water en bodem

Bodem- en watergestuurd bouwen en een vitaal bodemleven zijn een fundament voor een gezonde stad, zeggen de sprekers. We zijn kunstmatig dingen aan het aanpassen, terwijl we veel meer rekening moeten houden met de bodemkwaliteit en waterberging. Mobiliteit is nu nog vaak leidend voor ruimtelijke ordening. Dat zou integraler moeten zijn. Niet alleen compleet maken, maar ook zorgen voor minder overlast door om de haverklap de weg weer open te breken. Programmeer aan de voorkant wat je in een bepaald gebied nodig hebt aan kabels, leidingen, wegen, etc.

Mobiliteit

Daar komt nog iets anders bij, aldus Kloppenburg. We hebben enorm veel overcapaciteit, omdat we bouwen voor het piekverbruik. 80% van het vrachtverkeer rijdt leeg rond. 65% van het openbaar vervoer is onbenut. En meestal zit er maar 1 persoon in de auto. Parkeerplekken worden maar in 30% van de tijd gevuld. Wegen zijn voor het grootste deel ook voertuigloos. Je kunt prima met de helft van het aantal voertuigen toe. Maar welke keuzes vraagt dat? We moeten in ieder geval afscheid nemen van de oude oplossingen.

Niet meer spoor

Kloppenburg ziet geen heil in nog meer treinen om het aantal voertuigen te verminderen. “Het spoor is iets uit de 19de eeuw. Het is heel duur, het duurt heel lang om te bouwen en is niet flexibel.” Hij rekent voor: “De IJmeerlijn gaat 5 miljard euro kosten en het duurt nog 15 jaar voor die er ligt. En het Wmo-vervoer kost klauwen met geld en dan nog moeten mensen 2 uur wachten op hun taxi. Dit vervoer zou niet geregeld moeten worden door het sociaal domein, maar onderdeel moeten zijn van verkeer & vervoer.”

Deelfietsen en deelauto’s voldoen op de huidige manier niet aan wat de reiziger wenst: simpel, makkelijk, goedkoop en toegankelijk. Hoe kunnen we systemen maken die net zo flexibel zijn als een fiets of een auto? We kunnen ‘skiliften’ van elektrisch vervoer maken, die op hun eigen banen rijden. Hij vindt dat we daarbij  veel meer met onze busbanen kunnen doen.  

Publiek vervoerssysteem

Zijn oplossing: maak één publiek vervoerssysteem in Almere. En doe dat met:

  •         Een kilometerbundel van 20 tot 30 cent per kilometer
  •         1 app
  •         Toegang tot het hele systeem met auto’s, fitsen, busjes en taxi’s
  •         Deur-tot-deurdienst
  •         Wachttijd maximaal 15 minuten
  •         Meerijden of zelf rijden door de reiziger

“Dit kun je opzetten door een coöperatie op te richten met één eindverantwoordelijke voor het hele publieke vervoerssysteem. Met een mobiliteitscentrale in Almere, die zorgt voor een digitaal platform voor plannen, boeken en betalen, een voertuigenvloot en gereserveerde parkeerplaatsen. Daarmee zorg je voor een realtime vraaggestuurd systeem met 24-uursdienst. Dat vraagt een investering van circa 112 miljoen euro en is in 3 tot 10 jaar op te zetten. Megaflexibel.”

Leestip:

De gulden snelweg, verslag van een denkbeeldige reis door het toekomstige publieke vervoerssysteem van Nederland - Gert Kloppenburg en Marc Buiter, gratis online te downloaden.

De toekomst is NU! is een serie van 10 lezingen en workshops voor iedereen van de gemeente Almere, die verdieping zoekt in de toekomst van onze stad. Alle onderwerpen hebben te maken met de nog op te stellen Omgevingsvisie Almere 2050. We stappen uit het hier & nu en oriënteren ons op de toekomst door trends en ontwikkelingen centraal te zetten.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Uitkomsten Mystery Guest Onderzoek

Over tirannie

De reputatie van de Belastingdienst