Volwassenen van de toekomst

Ik ben een pragmaat, van de patatgeneratie (geboren tussen 1970 en 1985). Ik ben nog goed terechtgekomen, al zeg ik het zelf. Maar hoe moet dat met de jongeren van de Generatie Z, die geboren zijn tussen 2001 en 2015? Hoe groeien zij op en hoe zien zij de wereld? Dat willen we weten, want 50.000 Almeerse jongeren van nu zijn de volwassenen van de toekomst.

Huub Nelis, schrijver en oprichter van Youngworks, neemt ons mee in hun wereld. De Unit Strategie van de gemeente Almere nodigde hem 19 september uit in het kader van de serie ‘De toekomst begint NU!’. “Een generatie is een product van de tijdgeest waarin ze opgroeit, maar dat betekent niet dat iedereen in zo’n generatie hetzelfde denkt.”

Rijpende hersenen

Jongeren zijn nog niet zover in hun biologische ontwikkeling als volwassenen en zij groeien in een andere omgeving op dan wij destijds. Onze hersenen ‘rijpen’ tot ons 25^ste jaar. Dat betekent onder meer dat je tot die tijd waarschijnlijk moeite hebt met structureren en plannen. En met empathie, je inleven. Emotie beslist eerst, de ratio staat op achterstand. Heel veel is eng, maar je verlaagde impulscontrole onder invloed van hormonen maakt dat je risico’s opzoekt. Een overactief beloningscentrum maakt je heel gevoelig voor kicks. En als er leeftijdsgenoten bij zijn, is die beloning nog groter als je iets ‘stoers’ doet.

Identiteit in ontwikkeling

Ook de psychologische identiteit – de set van waarden, ideeën en overtuigingen die sturend is voor ons gedrag – is nog in ontwikkeling. Wil je erbij horen (identificatie) of juist niet (separatie)? Eerst is groepsdruk heel belangrijk, daarna ga je je afzetten tegen andere groepen. Vervolgens ontwikkel je je identiteit en word je, de meesten althans, rond je 25^ste echt volwassen. Veel jongeren krijgen de tijd om dingen uit te proberen, al is dat deels afhankelijk van de financiële middelen.

Mondigheid

In onze maatschappij is jong-zijn tot een ideaal verheven. Iedereen probeert zo lang mogelijk ‘jong’ te zijn. Thuis is het bij de meesten niet langer een ‘bevelshuishouden’ (jij doet wat ik zeg), maar een ‘onderhandelingshuishouden’ (waar willen we heen met vakantie?). Dat leidt tot mondigheid. Jongeren willen gehoord worden, maar vinden het vaak nog lastig om hun wensen en ideeën te concretiseren. Ze hebben wel behoefte aan structuur en duiding. Die komt uit hun omgeving: thuis, school en overige opvoeders (trainer, buurman, imam, etc.) die grenzen proberen aan te geven, en de leeftijdsgenoten die meebepalen hoe jij je kleedt en gedraagt.

Zelfs de gemeente heeft een beïnvloedende rol door de maatregelen die ze neemt. Een voorbeeld. Tot je 18^de heb je vaak geen geld of toegang tot bepaalde plekken. Dus kiezen jongeren hangplekken in de openbare ruimte. Waar je mag zijn, mag samenkomen en hopelijk droog kunt zitten. Waar kunnen jongeren terecht?

Veerkracht

In veel jonge hoofden speelt: als je de verkeerde keus maakt en faalt, kun je nooit meer winnen. Volwassenen weten vaak uit ervaring dat falen niet voor eeuwig is. Wat zij jongeren kunnen leren, is omgaan met tegenslag. Als je langere tijd uit balans bent, kun je psychische problemen krijgen en uiteindelijk zelfs psychische stoornissen. Door groepsdruk uit de sociale omgeving of stress en ontwrichtende situaties als een scheiding of geweld. Met sociale steun en individuele veerkracht kun je hier weer uitkomen, je ‘mentale batterij opladen’.

Trends

De macrotrends voor Generatie Z zijn: digitalisering, individualisering en ideologisering: ze groeien op in een woke-wereld. Geïnformeerd zijn en bereikbaar zijn is de norm. Alles is ‘on demand’ snel beschikbaar. Ze verwachten dat ze al snel promotie maken. Verwachtingsmanagement is dus essentieel. Jongeren besteden circa 2 tot 2,5 uur aan social media, wat onder meer leidt tot het Instagram-effect: is het wel interessant genoeg om te delen? Offline en online lopen in elkaar over. 77% heeft zijn online ‘vrienden’ nog nooit ontmoet. Toch voelt 43% van de jongeren zich eenzaam.

In een onderzoek naar de mate van welzijn van kinderen staat Nederland op nummer 1. Veel jongeren in Nederland hebben veel vrijheid en zelfbeschikking. Zelfontplooiing is een missie. Iedereen is op zoek naar ‘talent’, al is het om af te wassen. Die verantwoordelijkheid zorgt ook voor stress. Sommige dingen kun je niet zelf oplossen, daar is het collectief voor nodig. Dat zien we terug in ‘clicktivisme’: meedoen aan online petities. Is de duurzaamheid van jongeren een blijvende duurzaamheid? 60% vindt het belangrijk, maar slechts 6% laat dit zien in hun gedrag.

Confronteer en inspireer

Jongeren zijn niet de toekomst, maar weerspiegelen het heden, zegt Nelis. Hoe willen wij dat onze jongeren opgroeien? Wat bieden we ze aan? Wat laten we ze zien? In Almere is er eenzaamheid en armoede, er zijn relatief veel echtscheidingen en we hebben hoge schooluitval, veel risicojongeren en jeugdwerkloosheid. Wat hebben jongeren nodig? Desgevraagd zeggen ze: betaalbare woningen, banen met perspectief, plekken voor jongeren, sportvoorzieningen, je veilig voelen op straat. Wat in de basis betekent:

•         Alle jongeren moeten opgroeien met gelijke kansen.
•         Laat onze stad jongeren een voorsprong geven in digitale kennis en vaardigheden.
•         Niemand staat er alleen voor. In Almere zijn mensen met elkaar verbonden.

Laat jongeren kennismaken met sport, cultuur, natuur en wetenschap. Confronteer en inspireer ze met workshops en open trainingen. Zo help je de volwassenen van de toekomst.